Siedziby Zakonu

 

Mapa.jpg

 

 

 

 

SANTYR( zantyr) 1216-1228

281500.jpg

 

Już ok. 1215 r. jeden z łekneńskich mnichów o imieniu Chrystian został konsekrowany przez papieża na biskupa Prus i ustanowił swoją siedzibę w grodzie pomorskim Zantyr, który według późniejszych przekazów leżał w pobliżu dzisiejszej Białej Góry. Po kilku latach i pewnych sukcesach misja cysterska uległa jednak załamaniu, a sam Chrystian przeniósł się do Chełmna. Wobec fiaska działań pokojowych i rosnącej agresji ze strony pruskich sąsiadów doszło pod koniec lat 20. XIII w. do sprowadzenia Krzyżaków. W 1232 r. Chrystian - czy to z gorliwości misyjnej, czy też z obawy, że konkurencja rycerzy zakonnych pozbawi go pierwszeństwa - zapuścił się między Prusów i został przez nich uwięziony. Krzyżacy bynajmniej nie kwapili się, żeby mu pomóc, wręcz przeciwnie, zniszczyli Zantyr, a następnie doprowadzili do nowego podziału Prus na 4 diecezje, co faktycznie pozbawiło Chrystiana przywództwa misji pruskiej. Uwolniony po kilku latach biskup próbował wprawdzie bronić swego, ale wobec kolejnych zwycięstw krzyżackich jego protesty nie miały żadnego znaczenia.

Tymczasem Zantyr został odbudowany przez księcia pomorskiego Świętopełka, lecz w toku wojny pomorsko-krzyżackiej w latach 40. XIII w. gród ten ostatecznie przeszedł pod władzę zakonu. Krzyżacy ustanowili tutaj siedzibę jednego ze swoich komturstw, którą ok. 1280 r. przenieśli do nowego zamku w Malborku. Po raz ostatni Zantyr pojawia się na kartach historii pod koniec wojny trzynastoletniej, kiedy to w maju 1466 r. oddział najemników krzyżackich opanował i umocnił tutejszy kościół, próbując przeszkadzać Polakom w żegludze wiślanej. We wrześniu tego samego roku, już w trakcie trwania rozmów pokojowych w Toruniu, połączone siły króla polskiego, Gdańska, Elbląga i chłopów żuławskich po kilkudniowym oblężeniu zdobyły umocnienia krzyżackie, a ich obrońcy uciekli do Kwidzyna.

01.jpg

Od ponad stu lat miłośnicy pomorskiego średniowiecza i zawodowi historycy zastanawiają się, gdzie leżał gród biskupa Chrystiana i zamek krzyżacki z XIII w.oraz kościół zniszczony w 1466 r., i czy chodzi tu o jedno, dwa czy może o trzy różne miejsca? Według najnowszej hipotezy odpowiedź na te pytania jest genialnie prosta i należy jej szukać nie w Białej Górze, lecz na Białej Górze, czyli rozległym wzniesieniu górującym nad wsią o tej nazwie. Badania przeprowadzone przez historyka-amatora Wojciecha Kunickiego z Malborka dowodzą, że istnieje tam dobrze zachowany zespół wałów ziemnych, które tworzą skomplikowany wieloczłonowy system obronny. Czy rzeczywiście są to wały Zantyru? - to powinny w najbliższym czasie rozstrzygnąć profesjonalne badania archeologiczne.

DOBRZYŃ NAD WISŁĄ 1228-1235

 

 

         1278463_612743328764794_469592364_n.jpgGRODZISKO W DOBRZYNIU N. WISŁĄ pow. Lipno

 

 

Grodzisko po raz pierwszy wzmiankowane w falsyfikacie mogileńskim z 1065 roku jako Dobrin, a współcześnie zwane Górą Zamkową. Miejsce to skupiało pierwszych osadników i było znacznie zaludnione, o czym świadczą liczne kamienne grobowce z wczesnego średniowiecza. Miejsce na gród wyznaczyła sama natura. Prawy wysoki brzeg Wisły, przechodzący w wyraźne wzniesienie opadające stromo ku rzece, stwarzał dogodne ku temu warunki. Już w XI wieku istniał tu gród kasztelański. Na grodzisku powstał zamek, co spowodowało szybki rozwój Dobrzynia. Na zamku dobrzyńskim w 1228 roku Konrad Mazowiecki osadził zakon rycerski, zwany Braćmi Dobrzyńskimi. Bracia mieli bronić północnego pogranicza Polski przed najazdem Prusów. Zbyt słabi by spełnić tę rolę, Bracia zostali wcieleni do Zakonu Krzyżackiego w 1233 roku. Od tego czasu gród stał sie miejscem licznych walk Krzyżaków z księciem Konradem Mazowieckim, a później z Władysławem Łokietkiem. Apogeum nastąpiło 18 sierpnia 1409 roku, kiedy to drewniany gród broniony przez starostę Jana z Płomian został przez Krzyżaków podpalony i zniszczony. źródło: Kajzer L., Horonziak A., Budownictwo obronne Ziemi Dobrzyńskiej, Włocławek, 1995

 

r_dobrzyn11.jpg

Wzgórze zamkowe w Dobrzyniu na rysunku Jana Olszewskiego z 1904 roku

 

DROHICZYN 1237-1241

1291735_612747008764426_1270232153_n.jpgDrohiczyn od VII w do 1520roku.

 

 

 

Pierw­sze ślady osadnictwa w okolicy, w postaci kurhanów, pochodzą z VIl-XI wieku. W wieku X-XI dotarto tu osad­nictwo ruskie z Wołynia oraz nieco później osadnictwo mazowieckie. Okolice dzisiejszego Drohiczyna, po obydwu stronach rzeki stały się tere­nem, gdzie te dwa żywioły osadnicze spotkały się ze sobą. W XI wieku tere­ny nadbużańskie opanował książę Ja­rosław Mądry. Jemu właśnie przypi­suje się założenie na wysokim, stro­mym brzegu Bugu grodu, o którym pierwsze informacje pojawiają się w latopisach ruskich w 1038 roku, a następnie w 1061 i 1148 roku. Na­zwę grodu i późniejszego miasta wy­wodzą językoznawcy od imienia Drogit lub Drohicz. Drohiczyn wraz z Brze­ściem i z powstałym później grodem w Mielniku stanowił dobrą osłonę przed częstymi najazdami Jaćwingów. Położenie na pograniczu wpływów polskich, mazowieckich, ruskich i li­tewskich sprawiło, że często zmieniała się przynależność państwowa grodu. W 1237 roku po opanowaniu Drohi­czyna książę Konrad Mazowiecki sprowadził tu zakon rycerski braci do­brzyńskich. Mieli oni do spełnienia wobec Jaćwingów taką samą rolę, jak wobec Prusów Krzyżacy. Bracia do­brzyńscy przebywali tu bardzo krótko. Według niektórych źródeł, zostali wy­pędzeni z Drohiczyna przez księcia Daniela Romanowicza już w 1238 roku. Inne źródła mówią, że wszyscy oni zginęli w czasie wielkiego najaz­du Tatarów w 1241 roku, kiedy gród został niemal doszczętnie zniszczony. Zniszczeń dopełnił jeszcze najazd w tym samym roku Jaćwingów. Zagro­żenie ze strony tego plemienia było tak wielkie, że rywalizujący o te zie­mie książęta ruscy, mazowieccy i pol­scy zawarli porozumienie o odbyciu wspólnych wypraw przeciwko Jaćwingom. Książęta Ziemowit, Bolesław Wstydliwy oraz Wasylko z Danielem odbyli wspólnie trzy wyprawy w 1248, 1253 i 1254 roku. Główną bazą wy­padową tych wypraw był Drohiczyn ponownie zajęty przez książąt ruskich.

W tym czasie władający Drohiczy­nem książę Daniel Romanowicz wy­brał gród na miejsce swojej koronacji na króla Rusi. Do książęcej siedziby przybył papieski legat Opizon, który dokonał koronacji Daniela na pierw­szego i jedynego w dziejach króla Rusi. Wkrótce jednak Daniel zerwał stosunki z Rzymem, a Drohiczyn zo­stał opanowany przez Litwinów. W ich władaniu pozostał aż do Unii Lu­belskiej. Po opanowaniu przez Litwinów Drohiczyn został podarowany przez Jagiełłę księciu Witoldowi. Gród stał się ulubioną jego siedzibą. Miejsco­we przekazy mówią, że Witold tak pokochał Drohiczyn, że przed śmier­cią kazał go spalić, aby ten nie dostał się nikomu innemu. W tamtych cza­sach Drohiczyn był jednym z najwięk­szych i najważniejszych grodów Wiel­kiego Księstwa Litewskiego. W 1498 roku książę Aleksander Jagiellończyk nadał mu prawo miejskie magdebur­skie. Miejscowa ludność polska i ruska oraz coraz licz­niej osiedlający się w nowym mieście Litwini uzyskali jednakowe prawa

1371565_612747012097759_517536204_n.jpg

Powyżej, drzeworyt kasztelana Nakielskiego z XVIII w.

Miejsce na którym stał niegdyś zamek.

                                                           SELLIN -W MIESCIE WISMAR 1216?-1240

                                                                                                HWI-6.jpgPrawdopodobnie była to placówka rekrutacyjna nowych rycerzy dla zakonu i majątek przynoszący stałe dochody       zakonowi w Meklemburgi. W roku 1240 został on sprzedany przez dobrzynców cystersom.          

                                                     

 

                         Wismar (pol. hist. Wyszomierz) to miasto na prawach powiatu w kraju                           związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; port w Niemczech nad Morzem Bałtyckim. 
Liczba mieszkańców: 54 tys. (1992). 

Pierwotnie osada słowiańska Wyszomir. Prawa miejskie (lubeckie) otrzymał około roku 1229. W latach 1257-1358 Wismar był rezydencją książąt meklemburskich (zgermanizowanej dynastii słowiańskich książąt obodrzyckich wywodzących się od Niklota). Od 1259 roku związane paktem z Lubeką i Rostockiem, który rozrósł się później w Hanzę. W roku 1301 pod władzą Meklemburgii.